Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Nedir, Ne İşe Yarar?

Radyofrekans ablasyon tedavisi, ileri görüntüleme cihazlarının kılavuzluğunda cilt üzerinden özel bir iğneyle hastalıklı bölgeye ulaşılarak, radyo dalgalarının ürettiği ısı enerjisi yardımıyla istenmeyen kitlelerin yerinde tahrip edildiği ameliyatsız bir girişimsel radyoloji uygulamasıdır.

Bu yenilikçi tedavi yöntemi, vücudun çeşitli bölgelerinde gelişen iyi huylu nodüllerin küçültülmesine ve bazı kötü huylu tümör odaklarının cerrahi kesi yapılmadan yerel olarak kontrol altına alınmasına yarar.

Klasik açık operasyonlara güvenilir bir alternatif oluşturan bu modern yaklaşım yalnızca sorunlu lezyonu hedef alarak çevredeki sağlıklı dokuların ve organ kapasitesinin korunmasına büyük ölçüde yardımcı olur.

Vücut bütünlüğünü bozmayan yapısı sayesinde, kitlelerin yol açtığı ağrı veya baskı gibi fiziki şikayetleri hafifletirken hastaların günlük yaşamlarına çok daha kısa sürede ve konforlu biçimde dönmesine olanak tanır.

Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Vücuttaki Kitleleri Nasıl Yok Eder?

Girişimsel radyoloji pratiğinde sıkça başvurulan bu yöntemin temel mantığı, elektrik enerjisinin hedef doku içerisinde kontrollü bir ısıya dönüştürülmesine dayanır. Ultrason veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme cihazlarıyla yeri tespit edilen kitlenin içerisine ince bir elektrot iğnesi yerleştirilir ve bu iğne üzerinden dokuya yüksek frekanslı alternatif elektrik akımı iletilir. Verilen bu akım, dokunun yapısında bulunan iyonların saniyede yüz binlerce kez yön değiştirerek hızla titreşmesine yol açar. İki el birbirine hızlıca sürtüldüğünde ortaya çıkan ısınma hissine benzer biçimde, hücre düzeyindeki bu yoğun hareketlilik ve sürtünme de hedeflenen bölgede belirgin bir sıcaklık artışı meydana getirir.

Dokudaki sıcaklık kırk iki ile kırk beş derece seviyelerine ulaştığında hücreler ısıya karşı savunmasız hale gelmeye başlar. Asıl hedeflenen biyolojik etki ise sıcaklığın altmış derece eşiğini geçmesiyle ortaya çıkar. Bu sıcaklıklarda hücrenin yapı taşı olan proteinler bozulur, hücre zarı bütünlüğünü kaybeder ve doku canlılığını yitirerek koagülasyon nekrozu adı verilen sürece girer. İşlem boyunca sıcaklığın altmış ile yüz derece arasında tutulması amaçlanır. Isı enerjisinin hastalıklı doku üzerinde yol açtığı başlıca değişimler şunlardır:

• Hücresel protein yapısının bozulması
• Hücre zarının bütünlüğünü kaybetmesi
• Hücre içi enzimlerin durması
• Dokunun küçülerek büzüşmesi
• Kitle beslenmesinin yavaşlaması

Bu fiziksel ve biyolojik süreç tamamlandığında, canlılığını yitiren doku vücudun kendi savunma hücreleri tarafından zaman içerisinde yavaşça temizlenerek küçülür ve yerinde yalnızca küçük bir iyileşme dokusu kalır.

Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Sırasında Dokuların Aşırı Isınması Nasıl Önlenir?

Isı enerjisiyle kitleleri tahrip ederken sıcaklığın belirli bir sınırın üzerine çıkmaması tedavinin etkinliği açısından oldukça kritiktir. Eğer iğne ucundaki sıcaklık yüz derecenin üzerine fırlarsa, hücrelerin içindeki sıvı aniden buharlaşır ve iğnenin hemen etrafındaki dokuda kömürleşme, yani tıbbi adıyla karbonizasyon gelişir. Kömürleşmiş bir doku, elektrik akımının geçişine karşı adeta yalıtkan bir duvar gibi direnç gösterir. Bu direnç oluştuğunda, radyo dalgaları ve ısı enerjisi kitlenin dış sınırlarına doğru yayılamaz. Bunun sonucunda kitlenin merkezi yanarken, dış çeperde kalan bazı hastalıklı hücreler ısıdan yeterince etkilenmeyebilir.

Girişimsel radyoloji uzmanları bu fiziksel engeli aşmak adına oldukça duyarlı teknolojik donanımlardan yararlanır. İşlemde kullanılan özel iğnelerin iç kısmında sürekli devridaim yapan soğutucu sıvı kanalları bulunur. Bu sıvı dokuya temas etmez, yalnızca iğnenin metal ucunu serin tutarak dokunun erken aşamada kömürleşmesini engeller. Ayrıca cihazın ana ünitesi, dokunun elektrik direncini anlık olarak takip eder. Aşırı ısınmayı önlemek ve ısının homojen dağılmasını sağlamak için kullanılan teknik bileşenler şunlardır:

• İçten soğutmalı elektrot iğneleri
• Dinamik direnç ölçüm sensörleri
• Otomatik ısı kontrol jeneratörleri
• Çok uçlu şemsiye tipi problar
• Anlık sıcaklık takip yazılımları

Bu akıllı sistemler sayesinde ısı enerjisi yalnızca kitlenin merkezinde hapsolmaz; lezyonun geneline ve çevresindeki beş ile on milimetrelik güvenlik sınırına dengeli bir biçimde yayılması hedeflenir.

Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Hangi Hastalıklarda Uygulanır?

Geçmiş yıllarda yalnızca sınırlı sayıdaki karaciğer lezyonlarında başvurulan bu yöntem görüntüleme teknolojilerinin ve iğne tasarımlarının gelişmesiyle birlikte günümüzde pek çok farklı organ sisteminde uygulanabilmektedir. Hem bazı erken evre kanserlerin yerel olarak kontrol altına alınmasında hem de hastada ağrı, baskı hissi veya estetik kaygı yaratan iyi huylu büyümelerin giderilmesinde etkili bir seçenektir. Özellikle genel sağlık durumu ileri yaşı veya eşlik eden kronik rahatsızlıkları nedeniyle büyük bir cerrahi operasyonu kaldıramayacak hastalar için önemli bir tedavi imkanı sunar.

Hastalığın yaygınlığı, kitlenin bulunduğu organ ve çevre dokularla olan komşuluk ilişkisi değerlendirilerek her hasta için ayrı bir planlama yapılır. Girişimsel radyoloji uzmanları, hastanın mevcut filmlerini ve klinik tablosunu inceleyerek işlemin uygunluğuna karar verir. Günümüzde girişimsel radyoloji bölümlerinde bu yöntemin en sık tercih edildiği klinik tablolar şunlardır:

• Birincil karaciğer tümörleri
• Karaciğere sıçramış metastazlar
• İyi huylu tiroid nodülleri
• Küçük çaplı böbrek kitleleri
• Erken evre akciğer lezyonları
• Ağrılı iyi huylu kemik tümörleri

Bu hastalıkların her birinde temel amaç sağlam organ dokusunu mümkün olduğunca koruyarak yalnızca sorun yaratan odak noktasını devre dışı bırakmaktır. Böylece organ kaybı yaşanmadan hastalığın ilerleyişi yavaşlatılabilir veya hastanın yaşadığı şikayetler belirgin ölçüde hafifletilebilir.

Karaciğer Kitlelerinde Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Ne İşe Yarar?

Karaciğerin kendi dokusundan köken alan hepatoselüler karsinom gibi tümörlerde, lezyon henüz erken evrede yakalanmışsa ve boyutu üç santimetrenin altındaysa, bu girişimsel yöntem cerrahi müdahalelere oldukça yakın klinik sonuçlar verebilmektedir. Karaciğer tümörleri çoğu zaman kronik karaciğer hastalığı veya siroz zemininde ortaya çıkar. Zaten kapasitesi azalmış ve yorulmuş olan sirozlu bir karaciğerin bir bölümünü ameliyatla kesip almak, hastayı işlem sonrasında karaciğer yetmezliği riskiyle karşı karşıya bırakabilir. İğneyle yapılan termal işlemlerde ise sağlam karaciğer dokusu korunduğu için organın mevcut rezervi büyük oranda muhafaza edilir.

Bunun yanı sıra kalın bağırsak, meme veya nöroendokrin kaynaklı tümörlerin karaciğere sıçradığı metastaz durumlarında da bu teknolojiden sıkça faydalanılır. Kemoterapi gibi sistemik tedavilerle birlikte uygulandığında, karaciğerdeki sınırlı sayıdaki odakların temizlenmesine ciddi katkı sağlar. Karaciğer lezyonlarında bu yöntemin tercih edilmesini sağlayan başlıca durumlar şunlardır:

• Siroz kaynaklı düşük karaciğer rezervi
• Üç santimetreden küçük tümör odakları
• Ameliyata uygun olmayan hasta profili
• Sınırlı sayıdaki kalın bağırsak metastazları
• Cerrahi sonrası tekrarlayan yeni kitleler

Bu sayede hastalar ağır bir karın ameliyatının getireceği yüklerden korunurken, karaciğer içindeki tümör yükü de etkili bir biçimde azaltılmaya çalışılır.

Kemik Tümörlerinde Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Nasıl Bir Rahatlama Sağlar?

İyi huylu kemik lezyonları arasında yer alan osteoid osteoma, çoğunlukla çocukluk ve genç erişkinlik döneminde ortaya çıkan, özellikle geceleri şiddetlenerek uykudan uyandıran ağrılarla karakterize bir rahatsızlıktır. Bu küçük tümörün merkezinde yer alan ve nidus adı verilen odak, sürekli olarak ağrıya yol açan kimyasal maddeler salgılar. Klasik cerrahi yaklaşımlarda bu küçük odağı çıkarmak için sağlam kemik dokusunun genişçe kesilmesi, kazınması ve bazen oluşan boşluğa kemik yaması konulması gerekebiliyordu. Bu da hastanın uzun süre koltuk değneği kullanmasına ve aylarca süren bir iyileşme dönemine girmesine neden oluyordu.

Girişimsel radyolojinin sunduğu modern yaklaşımla birlikte bu tablo önemli ölçüde değişmiştir. Bilgisayarlı tomografi rehberliğinde, sağlam kemiğe geniş bir hasar vermeden yalnızca milimetrik bir kanaldan tümörün merkezindeki o ağrılı yuvaya ulaşılır. Birkaç dakika süren kontrollü ısıtma işlemiyle ağrı üreten odak tahrip edilir. Kemik tümörlerinde uygulanan bu işlemin hastaya sağladığı başlıca kazanımlar şunlardır:

• Gece ağrılarının kısa sürede hafiflemesi
• Sağlam kemik bütünlüğünün korunması
• Alçı veya atel ihtiyacının olmaması
• Ağrı kesici kullanımının azalması
• Günlük hareketliliğe hızlı dönüş

İşlem sonrasında kemikte büyük bir zayıflama oluşmadığı için hastalar genellikle birkaç gün içerisinde normal yürüyüşlerine ve fiziksel aktivitelerine rahatlıkla dönebilirler.

Tiroid Nodüllerinde Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Nasıl Bir Alternatif Sunar?

Boynun ön kısmında yer alan tiroid bezinde gelişen iyi huylu nodüller toplumda oldukça yaygındır. Çoğu nodül zararsız kalsa da bazıları zamanla büyüyerek nefes borusuna veya yemek borusuna baskı yapmaya başlar. Hastalarda yutkunurken takılma hissi, boyunda dolgunluk, nefes darlığı veya dışarıdan bakıldığında fark edilen şişlikler meydana gelebilir. Geleneksel yaklaşımda bu nodülleri ortadan kaldırmak için tiroid bezinin yarısı ya da büyük bir bölümü ameliyatla alınır. Ancak bezin alınması, vücudun hormon üretimini düşürdüğü için hastanın yaşamı boyunca dışarıdan tiroid hormonu ilacı kullanmasını gerektirebilir.

Ultrason kılavuzluğunda gerçekleştirilen girişimsel tedavi ise tiroidin sağlıklı kısımlarına dokunmadan doğrudan sorunlu nodülün iç yapısını hedef alır. Özel kısa iğnelerle nodülün farklı noktaları taranarak ısıtılır. İşlemden sonraki aylarda nodül hacminde belirgin bir küçülme gözlenir ve baskı şikayetleri geriler. Tiroid nodüllerinde bu yöntemin öne çıktığı başlıca hasta grupları şunlardır:

• Yutkunma güçlüğü yaşayan hastalar
• Boyunda belirgin şişlik olanlar
• Ameliyat izi istemeyen kişiler
• Hormon ilacı kullanmak istemeyenler
• Genel anestezi riski taşıyanlar

Boyunda cerrahi bir kesi yapılmadığı için dikiş izi kalmaz ve tiroidin hormon üreten sağlıklı dokusu korunduğu için işlem sonrasında hormon yetersizliği gelişme ihtimali oldukça düşüktür.

Böbrek ve Akciğer Kitlelerinde Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Neden Tercih Edilir?

Böbreklerde tesadüfen veya şikayet üzerine saptanan, boyutu genellikle dört santimetreyi aşmayan erken evre kitlelerde temel hedef böbreğin süzme kapasitesini kaybetmemektir. Özellikle hastanın tek böbreği varsa, şeker veya tansiyon hastalığına bağlı olarak böbrek fonksiyonları zaten sınırda seyrediyorsa, organın bir kısmını dahi ameliyatla kaybetmek hastayı diyaliz sürecine yaklaştırabilir. Girişimsel radyolojik yöntemlerle yalnızca tümörlü alan ısıtılarak tahrip edildiğinde, böbreğin kanı temizleyen sağlam nefronları görevine devam edebilir.

Benzer bir organ koruma mantığı akciğer kitleleri için de geçerlidir. Uzun yıllar tütün ürünleri kullanmış, kronik akciğer hastalığı bulunan veya kalp rezervi zayıf olan kişilerde akciğerin bir lobunu ameliyatla çıkarmak ciddi solunum sıkıntılarına yol açabilir. Tomografi eşliğinde kaburgalar arasından ilerletilen ince bir iğne yardımıyla akciğerdeki kitleye ulaşılması, hastanın mevcut nefes kapasitesini koruyarak tedavi olabilmesine olanak tanır. Böbrek ve akciğer uygulamalarında bu yöntemin tercih edilme nedenleri şunlardır:

• Sağlam nefron dokusunun korunması
• Diyaliz ihtiyacının geciktirilmesi
• Solunum kapasitesinin muhafaza edilmesi
• Yoğun bakım sürecinin gerekmemesi
• İleri yaş grubunda uygulanabilmesi

Bu yaklaşım sayesinde, cerrahi açıdan yüksek riskli kabul edilen pek çok hasta, organ fonksiyonlarını kaybetmeden güvenli bir tedavi şansı elde edebilmektedir.

Girişimsel Radyolojide Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi süreci, girişimsel radyoloji uzmanının hastaya ait güncel tomografi, emar veya ultrason görüntülerini ayrıntılı biçimde incelemesiyle başlar. Kitlenin konumu, büyüklüğü ve iğnenin cilt üzerinden hangi açıyla ilerletileceği milimetrik olarak planlanır. İşlem günü hasta girişimsel radyoloji ünitesine alınır. Çoğu vakada hastanın solunum cihazına bağlandığı derin genel anesteziye gerek duyulmaz. Bunun yerine iğnenin gireceği cilt bölgesi lokal olarak uyuşturulur ve damar yolundan verilen sakinleştirici, ağrı kesici ilaçlarla hastanın işlem boyunca rahat ve konforlu kalması sağlanır.

Canlı görüntüleme eşliğinde ciltte açılan bir iki milimetrelik minik bir noktadan elektrot iğnesi ilerletilerek kitlenin merkezine yerleştirilir. İğnenin yeri doğrulandıktan sonra radyo dalgaları verilmeye başlanır. Kitlenin boyutuna göre yaklaşık altı ile on beş dakika boyunca hedef bölge ısıtılır. İşlem bittiğinde iğne geri çekilirken geçtiği kanal da hafifçe ısıtılarak kapatılır. Uygulama sırasında sırasıyla takip edilen temel aşamalar şunlardır:

• Kesitsel görüntülerle giriş planlaması
• Lokal uyuşturma ve sedasyon uygulaması
• Görüntüleme eşliğinde iğnenin yerleştirilmesi
• Kontrollü ısı enerjisinin aktarılması
• İğne giriş hattının kapatılması

İğne kanalının ısıtılarak çıkılması, hem işlem bölgesinde oluşabilecek sızıntı tarzı kanamaları önlemeye hem de hastalıklı hücrelerin iğne yoluna taşınması ihtimalini en aza indirmeye yardımcı olur.

Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Esnasında Çevre Organlar Nasıl Korunur?

Hedeflenen kitle her zaman organın ortasında, güvenli bir bölgede yer almayabilir. Bazen karaciğerin dış yüzeyine yakın bir tümör hemen yanındaki mideye, kalın bağırsağa, safra kesesine veya diyafram kasına çok yakın komşuluk gösterebilir. Benzer şekilde tiroid nodülleri de ses tellerine giden sinirlere veya boyundaki ana damarlara yakın olabilir. Böyle durumlarda kitleyi ısıtırken yayılan termal enerjinin komşu sağlıklı organlara zarar vermesini önlemek için girişimsel radyologlar hidrodiseksiyon adı verilen koruyucu bir teknik uygular.

Bu teknikte, yakma işlemine geçilmeden önce çok ince bir iğneyle tümör ile korunması gereken komşu organın arasına girilir. Bu aralığa elektriği iletmeyen, genellikle yüzde beşlik dekstroz içeren steril bir sıvı verilir. Verilen sıvı iki dokuyu birbirinden fiziksel olarak uzaklaştırarak araya yapay bir su yastığı yerleştirir. İşlem sırasında hidrodiseksiyon tekniğiyle koruma altına alınan başlıca hassas yapılar şunlardır:

• Mide ve bağırsak duvarları
• Safra kesesi ve safra yolları
• Ses tellerini uyaran sinirler
• Diyafram kası ve akciğer zarı
• Böbrek toplayıcı kanalları

Oluşturulan bu sıvı bariyeri hem dokular arasındaki mesafeyi açar hem de ısının karşı tarafa geçmesini engelleyen bir kalkan görevi görür. İşlem bittiğinde ise vücut bu steril sıvıyı birkaç saat içinde kendiliğinden emerek uzaklaştırır.

Klasik Cerrahiye Göre Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Hangi Avantajları Barındırır?

Geleneksel açık ameliyatlarla karşılaştırıldığında, görüntüleme kılavuzluğunda yapılan bu iğne tedavilerinin en belirgin farkı vücut bütünlüğüne gösterilen özen ve iyileşme hızıdır. Açık cerrahilerde hedef organa ulaşabilmek için karın veya göğüs duvarında on beş ile otuz santimetreyi bulan kesiler yapılması gerekir. Bu durum ameliyat sonrasında ağrı, yara yeri enfeksiyonu, dikiş sorunları ve uzun süreli hastane yatışı anlamına gelir. Girişimsel yöntemlerde ise dikiş gerektiren bir kesi bulunmadığından yara bakımı gibi zorluklar yaşanmaz.

Bir diğer önemli nokta ise tedavinin tekrarlanabilir olmasıdır. Açık bir ameliyat geçirmiş hastanın karın içerisinde doğal olarak doku yapışıklıkları gelişir. İlerleyen yıllarda aynı organda yeni bir kitle çıktığında, bu yapışıklıklar nedeniyle ikinci bir ameliyatı yapmak teknik olarak oldukça güçleşir. Oysa iğneyle yapılan işlemler karın içinde yapışıklığa yol açmaz. Bu yöntemin klasik cerrahi karşısında öne çıkan temel avantajları şunlardır:

• Dikiş ve kesi izinin olmaması
• Genel anesteziye nadiren ihtiyaç duyulması
• Sağlam organ dokusunun korunması
• Hastanede kalış süresinin kısalığı
• Gerekirse işlemin kolayca tekrarlanabilmesi

Bu özellikler, hastaların psikolojik ve fiziksel olarak tedavi sürecini çok daha hafif atlatmasına ve birkaç gün içinde kendi günlük düzenlerine dönmesine zemin hazırlar.

Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Öncesinde Hangi Hazırlıklar Yapılır?

Her tıbbi müdahalede olduğu gibi bu işlemin de güvenli bir şekilde tamamlanabilmesi için işlem öncesinde titiz bir hazırlık süreci yürütülür. İlk olarak hastanın kullandığı ilaçlar gözden geçirilir. Özellikle kalp, tansiyon veya damar hastalıkları nedeniyle kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarda, işlem sırasında kanama riskini artırmamak adına bu ilaçların ilgili branş hekimleriyle görüşülerek birkaç gün önceden kesilmesi veya geçici olarak farklı ilaçlarla değiştirilmesi gerekir. Ayrıca kan tahlilleri yapılarak pıhtılaşma değerleri ve böbrek fonksiyonları kontrol edilir.

Hastanın kalp pili taşıyıp taşımadığı da işlem öncesinde özenle sorgulanır. Bazı radyofrekans cihazlarında elektrik devresini tamamlamak için hastanın bacağına topraklama pedleri yapıştırılır. Bu akımın kalp pilini etkilememesi için ya kardiyoloji kontrolünde pil geçici olarak ayarlanır ya da topraklama pedi gerektirmeyen bipolar sistemler tercih edilir. İşlem öncesinde hastaların ve hekimlerin dikkat ettiği temel hazırlık adımları şunlardır:

• Kan pıhtılaşma testlerinin kontrolü
• Kan sulandırıcı ilaçların düzenlenmesi
• İşlem öncesi altı saatlik açlık
• Kalp pili ayarlarının gözden geçirilmesi
• Aktif enfeksiyon varlığının dışlanması

Eğer hastada o sırada ateşli bir enfeksiyon varsa, işlem ertelenerek önce enfeksiyonun düzeltilmesi beklenir. Bu önlemler işlemin güvenli sınırlar içinde gerçekleştirilmesine katkı sağlar.

Büyük Damarlara Yakın Kitlelerde Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Nasıl Planlanır?

Termal ablasyon yöntemlerinde tedavinin etkinliğini etkileyebilen önemli fiziksel faktörlerden biri, kitlenin büyük kan damarlarıyla olan komşuluğudur. Çapı üç milimetreden daha geniş olan ana damarların içinden sürekli ve hızlı bir kan akışı gerçekleşir. Eğer yakılması planlanan tümör böyle büyük bir damarın duvarına doğrudan yaslanmışsa, damarın içinden akan serin kan, tıpkı bir otomobil motorunu soğutan radyatör suyu gibi etki göstererek o bölgedeki ısıyı alıp götürür. Tıp dilinde ısı emilim etkisi olarak adlandırılan bu durum damara komşu olan tümör kenarının hedeflenen sıcaklığa ulaşmasını zorlaştırabilir.

Girişimsel radyoloji uzmanları işlem öncesinde çektikleri ilaçlı filmlerle bu damar komşuluklarını önceden tespit eder ve tedavi stratejisini buna göre şekillendirir. Büyük damarlara komşu lezyonlarda yeterli ısı etkisini oluşturmak amacıyla başvurulan başlıca yöntemler şunlardır:

• Çoklu örtüşen yakma teknikleri
• Damar tıkayıcı anjiyo işlemleri
• Alternatif mikrodalga ablasyon sistemleri
• Yüksek güçlü jeneratör protokolleri
• Çift iğneli bipolar enerji aktarımı

Bazen önce anjiyo yöntemiyle tümörü besleyen damarlar geçici olarak yavaşlatılır, bazen de ısı kaybından daha az etkilenen farklı frekans ve enerji tipleri devreye sokularak damar kenarındaki dokuların da yeterli düzeyde tedavi edilmesi amaçlanır.

Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Sonrasında İyileşme Süreci Nasıl Geçer?

İşlem tamamlandıktan sonra iğne giriş noktasına yalnızca küçük bir steril bant yapıştırılır ve hasta gözlem odasına alınır. Burada birkaç saat boyunca tansiyon, nabız gibi yaşamsal bulgular izlenir. Tiroid veya kemik işlemleri sonrasında hastalar çoğunlukla aynı gün içerisinde yürüyerek evlerine gidebilirler. Karaciğer, böbrek veya akciğer gibi iç organlara yönelik uygulamalarda ise tedbir amaçlı olarak hastanın bir gece hastanede dinlendirilmesi ve ertesi gün taburcu edilmesi sıkça tercih edilen bir yaklaşımdır.

Özellikle hacmi biraz daha büyük olan kitlelerin yakılmasını takip eden ilk birkaç gün içerisinde, bazı hastalarda post-ablasyon sendromu adı verilen geçici bir durum görülebilir. Vücudun, canlılığını yitiren dokuyu temizleme sürecinde verdiği doğal bir tepki olan bu tabloda karşılaşılabilecek hafif belirtiler şunlardır:

• Hafif dereceli ateş yükselmesi
• İşlem bölgesinde künt sızı
• Geçici halsizlik ve yorgunluk
• Hafif kas ve eklem ağrıları
• Kısa süreli iştahsızlık hissi

Hafif bir soğuk algınlığını andıran bu belirtiler genellikle bir enfeksiyon habercisi değildir. Bol sıvı tüketimi, dinlenme ve hekimin önerdiği basit ağrı kesici veya ateş düşürücülerle üç ile beş gün içerisinde kendiliğinden yatışır.

Radyofrekans Ablasyon Tedavisi Sonrası Kontrol ve Takip Süreci Nasıl İşler?

Bu tedavi yönteminde hastalıklı doku ameliyatta olduğu gibi kesilip vücut dışına çıkarılmaz; olduğu yerde yakılarak etkisiz hale getirilir. Dolayısıyla hastaların aklına sıkça içerideki kitlenin gerçekten yok olup olmadığı sorusu gelir. Tedavinin ulaştığı sonucu değerlendirmek ve dokunun durumunu görmek büyük ölçüde girişimsel radyologların yürüttüğü düzenli görüntüleme takiplerine dayanır. İlk kapsamlı kontrol genellikle işlemden yaklaşık bir ay sonra ilaçlı bilgisayarlı tomografi veya dinamik emar çekimiyle gerçekleştirilir.

Canlı tümör dokuları, içlerindeki yoğun damar ağı nedeniyle damardan verilen kontrast ilacı hızla tutar ve filmlerde parlak bir şekilde görünür. Etkili bir ısı tedavisinin ardından ise o bölgedeki damar yapısı ve hücre canlılığı gerilediği için doku artık ilacı tutmaz ve filmde sönük, cansız bir alan olarak izlenir. Uzun vadeli takip programında periyodik olarak uygulanan kontrol basamakları şunlardır:

• Birinci ay referans görüntülemesi
• Üçüncü ay dinamik emar kontrolü
• Altıncı ay kesitsel tarama
• Yıllık rutin radyolojik izlem
• Kanda tümör belirteçlerinin takibi

Zaman içerisinde vücut bu cansız dokuyu küçültür. Eğer düzenli kontroller sırasında tedavi alanının kenarında yeniden canlanan küçük bir odak fark edilirse, hasta yine açık bir ameliyata gerek kalmadan aynı girişimsel yöntemle erken aşamada yeniden tedavi edilebilmektedir. Modern tıbbın sunduğu bu hedefe yönelik yaklaşımlar, organ rezervini koruyarak hastaların tedavi sürecini çok daha konforlu geçirmesine önemli katkılar sağlamaktadır.