Tümör Ablasyonu Nedir ve Nasıl Çalışır?

Tümör ablasyonu, vücuttaki iyi veya kötü huylu kitlelerin açık ameliyata gerek duyulmadan, cilt üzerinden özel iğnelerle girilerek doğrudan bulundukları yerde tahrip edilmesini sağlayan minimal invaziv bir girişimsel radyoloji tedavisidir.

Bu yöntem radyolojik görüntüleme eşliğinde kitle merkezine ulaştırılan aplikatörler aracılığıyla yalnızca hastalıklı alana kontrollü enerji aktarılması ve tümör hücrelerinin biyolojik bütünlüğünün bozularak işlevsiz bırakılması prensibiyle çalışır.

Sadece hedeflenen lezyona odaklanan bu bölgesel uygulama, vücut genelinde sistemik bir yük yaratmaksızın hücresel düzeyde kontrol sağlarken, tedavi sınırları dışındaki sağlam dokuların doğal mimarisini korumayı amaçlar.

Büyük cerrahi kesilere ihtiyaç bırakmayan bu modern prosedür, işlem sırasındaki bedensel travmayı en aza indirerek hastalar için konforlu, güvenilir, yenilikçi ve doku dostu bir tıbbi seçenek oluşturur.

Tümör Ablasyonu Nedir ve Modern Kanser Tedavisinde Nasıl Çalışır?

Kanser tedavisi denildiğinde uzun yıllar boyunca akla gelen ilk seçenekler kitleyi keserek çıkaran cerrahi operasyonlar, damardan veya ağızdan verilen ilaçlarla yürütülen kemoterapi süreçleri ve dışarıdan verilen ışın tedavileri olmuştur. Günümüzde ise tıp teknolojisinin gelişmesiyle birlikte girişimsel onkoloji uygulamaları, bu üç temel yaklaşımın yanında dördüncü ana tedavi dalı olarak hastalara önemli bir alternatif sunmaktadır. Cilt üzerinden küçük bir iğne girişiyle gerçekleştirilen tümör ablasyonu, hastayı büyük ameliyatların getirdiği fiziksel yükten, uzun süreli genel anestezi ihtiyacından ve geniş doku kayıplarından korumayı amaçlar.

Bu tedavinin çalışma mantığı aslında oldukça anlaşılırdır. Görüntüleme cihazlarıyla yeri tespit edilen kitlenin içine özel bir iğne veya prob yerleştirilir. Bu iğne aracılığıyla tümör dokusuna yalnızca o bölgeyi etkileyecek şekilde yüksek ısı, dondurucu soğuk ya da elektriksel uyarılar gönderilir. İşlem sırasında sadece görünen kitle değil kitlenin hemen etrafında yer alan ve gözle görülemeyen olası mikroskobik hücreleri de kapsayan yaklaşık beş ila on milimetrelik bir güvenlik çemberi de (ablasyon zonu) tedavi alanına dahil edilir. Böylece hastalığın aynı noktada tekrarlama ihtimalinin en aza indirilmesi ve organın geri kalan sağlıklı kısımlarının normal görevini sürdürmesi sağlanır.

Tedavi planlaması yapılırken girişimsel radyoloji uzmanlarının dikkate aldığı başlıca kriterler şunlardır:

• Kitlenin bulunduğu organ
• Tümörün toplam boyutu
• Lezyonun toplam sayısı
• Büyük damarlara olan mesafe
• Safra kanallarına yakınlık düzeyi
• Hastanın genel sağlık durumu
• Hedef organın mevcut çalışma kapasitesi

Tümör Ablasyonu Hangi Enerji Kaynakları ve Yöntemlerle Uygulanır?

Her hastanın anatomik yapısı ve her tümörün biyolojik davranışı birbirinden farklıdır. Bu nedenle tek bir cihaz veya tek bir enerji türü tüm kitleler için uygun olmayabilir. Girişimsel radyolojide kullanılan tümör ablasyonu teknolojileri, dokuda hücresel yıkım oluşturma biçimlerine göre temel olarak ısıya dayalı (termal) yöntemler ve ısıdan bağımsız (non-termal) elektriksel yöntemler şeklinde iki ana gruba ayrılır. Isıya dayalı tedaviler kendi içinde dokuyu yüksek sıcaklıkla tahrip edenler ve aşırı soğukla donduranlar olarak çeşitlenir.

Hangi hastada hangi tekniğin seçileceğine karar verilirken kitlenin sertliği, içindeki sıvı oranı, bulunduğu organın hava veya kan barındırma düzeyi gibi fiziksel özellikler incelenir. Örneğin akciğer gibi içi hava dolu bir organda tercih edilen enerji türü ile karaciğerin ana damarlarına komşu bir kitlede seçilecek yöntem birbirinden farklılık gösterir. Doğru enerji kaynağının seçilmesi, işlemin hem güvenliğini hem de klinik başarısını doğrudan etkileyen en önemli unsurdur.

Günümüzde klinik pratikte en sık başvurulan tümör ablasyonu yöntemleri aşağıdaki gibidir:

• Radyofrekans ablasyon uygulaması
• Mikrodalga ablasyon tekniği
• Kriyoablasyon (dondurma) yöntemi
• İrreversible elektroporasyon (Nanoknife)

Radyofrekans ile Tümör Ablasyonu Kanserli Dokuyu Nasıl Etkiler?

Radyofrekans enerjisi, girişimsel onkolojide en uzun geçmişe sahip olan ve üzerinde en fazla bilimsel çalışma yapılmış ısıya dayalı yöntemlerden biridir. Bu sistemin çalışma prensibi, özel bir jeneratörden üretilen yüksek frekanslı alternatif elektrik akımının iğne ucu vasıtasıyla doğrudan tümörün merkezine iletilmesine dayanır. Elektrik akımı dokuya ulaştığı anda, hücrelerin içindeki sıvıda bulunan serbest iyonlar saniyede yüz binlerce kez yön değiştirerek hızla titreşmeye başlar.

Soğuk bir havada ellerimizi birbirine sürttüğümüzde ortaya çıkan ısınma hissi gibi, hücre içindeki iyonların bu hızlı sürtünmesi de tümör dokusunda kısa sürede yoğun bir ısı artışı meydana getirir. Hedeflenen bölgedeki sıcaklık 50 ila 70 derece seviyelerine ulaştığında, kanser hücrelerinin yaşamasını sağlayan protein yapıları bozulur, hücre zarındaki yağ tabakaları erir ve hücreler canlılığını yitirir. Tıpta koagülasyon nekrozu olarak adlandırılan bu süreç hastalıklı dokunun yerinde cansız hale getirilmesini sağlar.

Bununla birlikte radyofrekans yönteminin uygulanmasında dikkate alınması gereken bazı fiziksel sınırlar mevcuttur. Eğer tümörün hemen yanından çapı üç milimetreden daha geniş bir kan damarı geçiyorsa, damarın içindeki sürekli kan akışı tıpkı sıcak bir demirin üzerinden akan su gibi ortamdaki ısıyı alıp uzaklaştırabilir. Isı çalınması (heat sink) olarak bilinen bu durum damar duvarına çok yakın olan tümör hücrelerinin hedeflenen sıcaklığa ulaşmasını zorlaştırabilir. Ayrıca sıcaklığın aşırı yükseldiği durumlarda iğne ucundaki dokunun hafifçe kömürleşmesi (karbonizasyon), elektrik akımının daha geniş alanlara yayılmasına direnç oluşturabilir. Bu sebeple radyofrekans yöntemi çoğunlukla üç santimetreden küçük ve ana damarlara doğrudan temas etmeyen kitlelerde tercih edilir.

Mikrodalga ile Tümör Ablasyonu Neden Daha Güçlü Bir Isıtma Sağlar?

Radyofrekans enerjisinin fiziksel olarak sınırlandığı durumlarda mikrodalga teknolojisi oldukça güçlü bir seçenek olarak öne çıkar. Bu yöntem elektrik akımının dokudaki iletkenliğine ihtiyaç duymadan, doğrudan elektromanyetik dalgalar yayarak çalışır. İğnenin ucundan yayılan mikrodalgalar, tümör dokusunun içindeki su moleküllerini saniyede milyarlarca kez kendi ekseni etrafında döndürür. Su moleküllerinin bu hızlı hareketi, dokunun merkezinden dış sınırlarına doğru oldukça dengeli, hızlı ve güçlü bir ısınma alanı yaratır.

Mikrodalga enerjisinin en belirgin avantajı, dokuda kömürleşme olsa bile enerjinin derin katmanlara geçişinin engellenmemesidir. Dokudaki sıcaklık kısa süre içerisinde 60 derecenin üzerine, hatta 100 derece seviyelerine kadar çıkabilir. Isı üretimi oldukça hızlı ve yüksek hacimli gerçekleştiği için, yakın çevreden geçen büyük damarların kan akışıyla yarattığı soğutma etkisi bu yöntemde süreci pek fazla yavaşlatamaz. Böylece damar komşuluğunda yer alan veya boyutu üç ila beş santimetreye ulaşan daha geniş çaplı kitlelerde bile etkili bir hücresel tahribat elde edilmesi mümkün olur.

Mikrodalga ablasyon yönteminin klinik uygulamada sağladığı başlıca avantajlar şunlardır:

• Hızlı sıcaklık artışı
• Geniş ablasyon alanı
• Damar soğutmasına direnç
• Düşük iletkenlikten etkilenmeme
• Kısa işlem süresi
• Birden fazla iğneyle çalışabilme

Dondurarak Tümör Ablasyonu Olan Kriyoablasyon Nasıl Çalışır?

Tümörlü dokuyu ısıtarak tahrip etmenin tam aksi yönünde çalışan kriyoablasyon, hastalıklı hücreleri dondurarak etkisiz hale getiren gelişmiş bir yöntemdir. Bu işlemde tümörün içine yerleştirilen özel iğnelerin içinden yüksek basınç altında argon gazı geçirilir. Gaz iğnenin ucundaki mikroskobik odacıkta aniden genleştiğinde, fizik kuralları gereği çevresindeki ısıyı hızla çeker ve tümörün içindeki sıcaklığı dakikalar içinde sıfırın altında 40 ila 150 derece seviyelerine kadar düşürür. Bu aşamada kitle ve çevresindeki güvenlik sınırı adeta küçük bir buz topuna dönüşür. Ardından sisteme helyum gazı verilerek bu donmuş dokunun kontrollü ve yavaş bir biçimde çözülmesi sağlanır.

Kanser hücrelerinin canlılığını yitirmesi, ardışık olarak uygulanan bu hızlı dondurma ve yavaş çözme döngüleri sayesinde gerçekleşir. İlk dondurma aşamasında hem hücrelerin içinde hem de hücreler arasındaki boşlukta keskin buz kristalleri oluşur ve bu kristaller hücre zarlarına mekanik olarak zarar verir. Takip eden yavaş erime aşamasında ise hücre dışındaki buzlar eriyerek yoğunluğu değişmiş bir sıvı ortamı yaratır. Bu sıvı, zarı hasar görmüş olan tümör hücrelerinin içine hızla hücum ederek hücrelerin şişip parçalanmasına yol açar. Aynı zamanda tümörü besleyen ince kılcal damarların içindeki kan akışı da donma nedeniyle durduğu için kitle besinsiz ve oksijensiz kalır.

Kriyoablasyon yöntemini diğer tekniklerden ayıran bazı önemli özellikler aşağıdaki gibidir:

• Buz topunun net izlenebilmesi
• Doğal ağrı kesici etki
• Bağ dokusunun korunması
• İdrar yollarına zarar vermeme
• Yüksek hasta konforu

İğnenin ucunda oluşan buz topunun sınırları ultrason, tomografi ve MR cihazlarında oldukça net bir şekilde takip edilebilir. Bu görünürlük, işlemi gerçekleştiren hekime buz kütlesinin sağlıklı organlara ne kadar yaklaştığını anlık olarak görme ve işlemi güvenli bir noktada durdurma imkanı tanır. Ayrıca soğuğun sinir uçlarını doğal olarak uyuşturma özelliği sayesinde, hastalar işlem sırasında ve sonrasında genellikle çok az ağrı hissederler.

Isı Kullanılmadan Yapılan Tümör Ablasyonu Nanoknife Nasıl Etki Eder?

Bazı hastalarda tümör öylesine hassas bir anatomik noktada yer alır ki o bölgeyi aşırı ısıtmak veya dondurmak çevredeki hayati yapılara zarar verme riski taşır. Özellikle karaciğerin merkezindeki ana safra yollarına, pankreas içindeki büyük damarlara veya önemli sinir ağlarına bitişik kitlelerde ısıdan bağımsız çalışan İrreversible Elektroporasyon, yani bilinen diğer adıyla Nanoknife yöntemi devreye girer. Bu teknikte tümörün çevresine birbirine paralel olacak şekilde iki ila altı adet ince iğne yerleştirilir.

Yerleştirilen bu iğneler arasında, saniyenin milyonda biri kadar kısa süren ancak yüksek voltaj içeren doğru akım elektrik atımları gönderilir. Dokuda anlamlı bir sıcaklık artışı yaratmayan bu güçlü elektrik alanı, yalnızca tümör hücrelerinin dış zarını hedef alır. Hücre zarının çift katmanlı yapısında gözle görülemeyecek kadar küçük, nano boyutta kalıcı gözenekler açılır. Zar bütünlüğü bozulan hücrenin içine kontrolsüz şekilde kalsiyum girerken, içerideki sodyum ve potasyum dengesi bozulur. İç dengesini koruyamayan kanser hücresi, vücudun doğal hücre ölümü mekanizması olan apoptoz yoluyla yaşamını yitirir ve zamanla vücut tarafından temizlenir.

Nanoknife yönteminin koruma altına aldığı başlıca anatomik yapılar şunlardır:

• Ana kan damarları
• Safra kanalı duvarları
• İdrar toplayıcı kanallar
• Motor sinir kılıfları
• Organların bağ dokusu iskeleti

Bu yöntemin en değerli yönü, yalnızca hücresel elemanları etkileyip dokuların temel çatısını oluşturan kollajen liflerine ve elastik yapılara zarar vermemesidir. Damarların ve safra kanallarının duvar yapısı sağlam kaldığı için, tümör hücreleri yok edilirken bu hayati boru sistemleri görevini sürdürmeye devam eder. Ayrıca ortada bir ısı transferi bulunmadığından, kan akışının yarattığı soğutma etkisi bu tedavinin etkinliğini azaltmaz.

Tümör Ablasyonu Sırasında Görüntüleme Cihazları Nasıl Rehberlik Eder?

Cilt üzerinden yalnızca küçük bir iğne deliğinden girilerek vücudun derinliklerindeki bir kitlenin tedavi edilebilmesi, gelişmiş radyolojik görüntüleme cihazlarının rehberliği sayesinde mümkün olmaktadır. Açık ameliyatlarda cerrah hedef organı doğrudan gözüyle görerek işlem yaparken, girişimsel radyolojide görüntüleme sistemleri hekimin vücut içini gören gözü işlevini üstlenir. İğnenin ciltten giriş açısı, tümörün merkezine ilerleyişi ve verilen enerjinin dokuda yayılımı bu ekranlardan anlık olarak izlenir.

Karaciğerin yüzeye yakın kısımları, tiroid bezi, meme veya böbrek gibi organlarda genellikle ultrasonografi ilk sırada tercih edilir. Ultrason cihazı radyasyon içermez ve iğnenin hareketini saniye saniye gerçek zamanlı olarak ekrana yansıtır. Ayrıca cihazın renkli Doppler özelliği sayesinde tümörün etrafındaki damarlar haritalandırılarak iğnenin güvenli bir koridordan ilerlemesi sağlanır. Akciğer gibi hava içeren dokularda, kemik lezyonlarında veya karın boşluğunun derinliklerinde yer alan kitlelerde ise bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılır. Tomografi, milimetrik kesitler alarak iğne ucunun tümör içindeki konumunu üç boyutlu olarak doğrular. Yumuşak doku ayrımının çok hassas yapılması gereken alanlarda ve özellikle kriyoablasyon buz topunun takibinde ise manyetik rezonans (MR) görüntüleme devreye girer.

Tümör Ablasyonu İşleminde Çevre Organlar Nasıl Korunur?

Hedeflenen kitle bazen mideye, kalın bağırsağa, safra kesesine, diyafram kasına veya önemli sinir gövdelerine birkaç milimetre kadar yakın olabilir. Bu gibi durumlarda tümöre verilen ısı veya soğuk enerjisinin komşu organa geçerek yanık ya da delinme gibi istenmeyen sorunlara yol açmasını önlemek için özel koruma manevraları uygulanır. Bunların başında hidrodiseksiyon adı verilen sıvı bariyeri tekniği gelir.

Hidrodiseksiyon işleminde, asıl tedaviye başlamadan önce görüntüleme rehberliğinde çok ince bir iğne ile tümör ve korunmak istenen sağlıklı organın arasına girilir. Bu aralığa serum fizyolojik veya şekerli su (dekstroz) solüsyonu enjekte edilir. Verilen sıvı iki doku arasında yapay bir su yastığı oluşturarak bağırsak veya mide gibi hassas organları tümörden fiziksel olarak uzaklaştırır. Sıvı bariyeri aynı zamanda iyi bir yalıtkan görevi görerek ısının çevreye yayılmasını engeller ve işlemin güvenli bir çerçevede tamamlanmasına yardımcı olur. İşlem bittikten sonra vücut bu steril sıvıyı birkaç saat içinde doğal yollarla emer.

Bir diğer önemli güvenlik adımı ise trakt ablasyonu, yani iğne yolunun yakılması işlemidir. Tedavi tamamlanıp iğne vücuttan geri çekilirken, tümör hücrelerinin iğnenin geçtiği kanal boyunca sağlam dokulara taşınmasını ve iğne yerinde sızıntı şeklinde kanama oluşmasını önlemek amacıyla iğne ucundan düşük dozda ısı verilmeye devam edilir. Böylece giriş yolu güvenli bir şekilde kapatılmış olur.

Karaciğer ve Böbrek Kitlelerinde Tümör Ablasyonu Kimler İçin Uygundur?

Karaciğer, tümör ablasyonu işlemlerinin dünyada en yaygın uygulandığı organdır. Özellikle kronik karaciğer hastalığı veya siroz zemininde gelişen hepatosellüler karsinom (HCC) vakalarında, hastanın kalan karaciğer rezervi zaten kısıtlı olduğu için büyük cerrahi kesiler risk oluşturabilir. Boyutu üç santimetrenin altında olan ve sayısı üçü geçmeyen karaciğer tümörlerinde uygulanan termal ablasyon, cerrahi ameliyatlara oldukça yakın oranlarda lokal kontrol başarısı sağlamaktadır. Kalın bağırsak veya nöroendokrin tümörlerin karaciğere sıçradığı (metastaz) durumlarda da ameliyata uygun olmayan veya ameliyat sonrası hastalığı tekrarlayan bireylerde bu yöntem yaygın olarak kullanılır. Üç ila beş santimetre arasındaki kitlelerde ise mikrodalga ablasyon tekniği tek başına veya anjiyo yoluyla yapılan kemoembolizasyon (TACE) işlemiyle birleştirilerek uygulanabilir.

Böbrek kitlelerinde ise temel hedef, kanserli dokuyu ortadan kaldırırken hastanın kanı süzen sağlıklı böbrek dokusunu (nefronları) olabildiğince korumaktır. Özellikle tek böbrekli hastalarda, böbrek fonksiyonları sınırda olanlarda veya birden fazla odakta kitlesi bulunanlarda dört santimetreden küçük erken evre böbrek tümörleri ablasyonla başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir. Böbreğin dış kabuğuna yakın kitlelerde radyofrekans veya mikrodalga enerjisi kullanılırken, böbreğin iç kısmındaki idrar toplayıcı kanallara komşu lezyonlarda bu kanalları korumak adına kriyoablasyon yöntemi öne çıkar.

Karaciğer ve böbrek ablasyonunun en sık uygulandığı klinik tablolar şunlardır:

• Erken evre karaciğer kanseri
• Kalın bağırsak kanseri metastazları
• Nöroendokrin tümör yayılımları
• Küçük çaplı böbrek tümörleri
• Ameliyat sonrası nüks kitleler
• Tek böbrekli hastalardaki lezyonlar

Akciğer, Kemik ve Tiroid Hastalıklarında Tümör Ablasyonu Nasıl Sonuç Verir?

Akciğer dokusu, erken evre akciğer kanserlerinin yanı sıra başka organlardan kaynaklanan tümörlerin de sıkça yayılım gösterdiği bir alandır. Ancak ileri yaş, şiddetli KOAH veya kalp rahatsızlıkları bulunan birçok hasta, akciğerin bir lobunun çıkarıldığı büyük ameliyatları kaldıramayabilir. Bu hasta grubunda ve sınırlı sayıda akciğer metastazı olan kişilerde perkütan ablasyon, solunum kapasitesini düşürmeden lokal tümör kontrolü sağlayan önemli bir seçenektir. Akciğerin içindeki hava kesecikleri elektrik akımını iyi iletmediği için bu organda radyofrekans yerine daha homojen bir etki yaratan mikrodalga ablasyon veya kriyoablasyon yöntemleri tercih edilir.

Kas ve iskelet sisteminde ise özellikle gençlerde geceleri artan şiddetli kemik ağrılarına neden olan osteoid osteoma adlı iyi huylu kemik tümöründe, tomografi eşliğinde yapılan radyofrekans ablasyon standart tedavi yaklaşımı haline gelmiştir. Küçük bir iğne girişiyle yapılan bu işlem sonrasında hastalar ameliyata gerek kalmadan ertesi gün ağrıları büyük ölçüde hafiflemiş olarak günlük yaşamlarına dönebilirler. Ayrıca omurga ve leğen kemiğine sıçrayan kanser metastazlarında şiddetli ağrıyı dindirmek ve kemik kırıklarını önlemek için ablasyon işlemi, kemiğin içine güçlendirici tıbbi çimento doldurulması (sementoplasti) işlemiyle aynı seansta birleştirilir.

Tiroid bezinde ise iyi huylu olduğu biyopsi ile doğrulanan ancak büyüyerek boyunda şişlik, yutkunma güçlüğü veya nefes darlığı yapan nodüllerde radyofrekans ve mikrodalga ablasyon oldukça yüz güldürücü sonuçlar verir. İşlem sonrasında nodül hacminde aylar içinde yüzde 60 ila 90 oranında küçülme gözlenir. Sağlıklı tiroid dokusu korunduğu için hastaların işlem sonrasında ömür boyu tiroid hormonu ilacı kullanma ihtiyacı genellikle ortaya çıkmaz.

Karaciğer ve böbrek dışında tümör ablasyonu uygulanan diğer hastalıklar aşağıdaki gibidir:

• Erken evre akciğer kanserleri
• Sınırlı akciğer metastazları
• Osteoid osteoma kemik lezyonları
• Ağrılı omurga metastazları
• İyi huylu tiroid nodülleri
• Tekrarlayan tiroid bölgesi kitleleri
• Seçilmiş prostat ve pankreas kitleleri
• Şikayet yaratan rahim miyomları

Tümör Ablasyonu ile Klasik Cerrahi Ameliyatlar Arasındaki Farklar Nelerdir?

Klasik açık ameliyatlar veya laparoskopik cerrahiler ile görüntüleme eşliğinde yapılan perkütan ablasyon yöntemleri karşılaştırıldığında, hastanın iyileşme süreci ve organ bütünlüğünün korunması açısından belirgin farklar görülür. Cerrahi operasyonlarda kitleye ulaşmak ve güvenli bir sınır elde etmek için çoğunlukla kitlenin etrafındaki geniş bir sağlıklı doku bölümü de çıkarılır. Oysa ablasyon tedavisinde enerji doğrudan tümörün kendisine odaklandığı için sağlıklı organ dokusu büyük oranda yerinde kalır.

Cerrahi işlemlerde karşılaşılabilen kesi yeri enfeksiyonları, dikiş açılması, yoğun kanama veya karın içi yapışıklıklar gibi riskler iğne deliğinden yapılan işlemlerde oldukça düşük oranlarda seyreder. Çoğu ablasyon işlemi hastanın solunum cihazına bağlandığı derin genel anesteziye gerek duyulmadan, yalnızca giriş yerinin uyuşturulması ve damardan verilen rahatlatıcı sedasyon ilaçları eşliğinde tamamlanır. Bu durum genel anestezi alması riskli olan yaşlı veya ek hastalıkları bulunan bireyler için önemli bir avantajdır. Ayrıca cerrahi sonrasında dokuların yapısı değiştiği için aynı bölgede yeni bir kitle çıktığında tekrar ameliyat yapmak zorlaşırken, ablasyon işlemi ihtiyaç duyulduğunda ilerleyen dönemlerde tekrar uygulanabilir.

Geleneksel cerrahiye kıyasla tümör ablasyonu yönteminin öne çıkan özellikleri şunlardır:

• Ciltte kesi izi olmaması
• Sağlıklı organ dokusunun korunması
• Genel anestezi ihtiyacının azlığı
• Düşük enfeksiyon ve kanama riski
• Bir günlük hastane yatışı
• İki haftada normal hayata dönüş
• Gerektiğinde tekrar uygulanabilme imkanı

Tümör Ablasyonu Öncesinde ve Sonrasında Hastaları Nasıl Bir Süreç Bekler?

Başarılı ve güvenli bir ablasyon tedavisi, işlem öncesinde yapılan titiz bir hazırlık süreciyle başlar. İlk olarak hastanın yakın zamanda çekilmiş ilaçlı tomografi veya MR görüntüleri detaylıca incelenerek tümörün boyutu, komşu organlarla ilişkisi ve iğnenin ilerleyeceği en güvenli rota belirlenir. İşlem günü hastanın genellikle altı ila sekiz saatlik bir açlıkla kliniğe gelmesi istenir. İğne girişine bağlı kanama riskini en aza indirmek için kanın pıhtılaşma düzeyini gösteren testler ve böbrek fonksiyonları kontrol edilir. Kalp veya damar hastalıkları nedeniyle kan sulandırıcı ilaç kullanan hastaların bu ilaçları, ilgili hekimlerin bilgisi dahilinde işlemden birkaç gün önce kesilir ve gerekirse kısa etkili iğnelerle köprüleme yapılır. Şeker hastalığı için metformin içeren ilaç kullanan bireylerde ise işlemden kırk sekiz saat önce bu ilaca geçici olarak ara verilir.

İşlem öncesinde hastaların yaptırması gereken temel hazırlık ve kontroller şunlardır:

• Dinamik ilaçlı tomografi veya MR
• Kan pıhtılaşma düzeyi testleri
• Trombosit ve kan sayımı
• Böbrek fonksiyon testleri (üre, kreatinin)
• Kan sulandırıcı ilaçların düzenlenmesi
• Altı ila sekiz saatlik açlık

İşlem sırasında hasta görüntüleme cihazının masasına yatırılır ve cilt bölgesi steril olarak temizlenir. Radyofrekans, mikrodalga ve kriyoablasyon işlemlerinin büyük çoğunluğu lokal anestezi ve damardan verilen sedasyon altında, hasta herhangi bir ağrı duymadan gerçekleştirilir. Yalnızca yüksek voltajlı elektrik akımı kullanılan Nanoknife işleminde, kasların istemsiz kasılmasını önlemek ve kalp ritmini korumak amacıyla derin genel anestezi uygulanır. İğne hedefe yerleştirildikten sonra enerjinin verilmesi tümörün büyüklüğüne göre genellikle on ila yirmi dakika arasında sürer.

İşlem bittikten sonra hasta gözlem odasına alınarak iki ila dört saat boyunca takip edilir. Çoğu hasta aynı günün akşamında veya ertesi sabah taburcu edilir. İşlemi takip eden ilk birkaç gün içinde bazı hastalarda post-ablasyon sendromu adı verilen geçici bir durum gelişebilir. Vücudun bağışıklık sistemi, tahrip edilen tümör dokusunu temizlemeye çalışırken hafif ateş, halsizlik, kas kırgınlığı ve işlem bölgesinde hafif bir ağrı ortaya çıkabilir. Hafif bir soğuk algınlığını andıran bu belirtiler genellikle üç ila beş gün içinde basit ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlarla kendiliğinden geriler.

Tedavinin başarısını değerlendirmek için işlemden bir ay sonra kontrol amaçlı ilaçlı tomografi veya MR çekilir. Cerrahiden farklı olarak ablasyon işleminde kitle vücuttan çıkarılmadığı için, ilk kontrollerde tümörün hemen kaybolması beklenmez. Başarının asıl göstergesi, tedavi edilen bölgenin artık damardan verilen kontrast ilacı tutmaması, yani tümörün kanlanmasının ve canlılığının sona ermesidir. Zaman ilerledikçe bu cansız doku vücut tarafından yavaşça küçültülür ve yerinde küçük bir iyileşme dokusu (skar) kalır. İlk yıl üç ayda bir, sonraki yıllarda ise altı ayda bir yapılan düzenli görüntüleme kontrolleriyle hastanın sağlığı yakından izlenmeye devam edilir.