Thyroïd-ablatiebehandeling is een minimaal invasieve methode waarmee overactief of afwijkend schildklierweefsel zonder operatie wordt vernietigd. Met behulp van radiofrequentie-, laser- of microgolfenergie worden noduli rechtstreeks gericht behandeld, waardoor de overproductie van hormonen en compressieve klachten effectief verminderen.
Radiofrequente ablatie (RFA) voor schildkliernoduli is een van de meest gebruikte technieken. Hierbij wordt onder echogeleide een fijne sonde in het schildklierweefsel ingebracht en thermische energie toegepast om noduli te verkleinen, drukklachten te verlichten en de normale schildklierfunctie te herstellen.
Ethanolablatie is een andere niet-chirurgische benadering, die vooral effectief is bij cystische schildkliernoduli. Geïnjecteerde ethanol veroorzaakt gecontroleerde weefselnecrose, waardoor de nodulus in omvang afneemt en ongemak vermindert. Deze methode is bijzonder geschikt voor patiënten die niet in aanmerking komen voor chirurgie of radioactief jodium.
Het behandeltraject van schildklierablatie gebeurt poliklinisch en onder lokale verdoving. Patiënten keren meestal dezelfde dag terug naar hun dagelijkse activiteiten. In vergelijking met chirurgie verlaagt ablatie de risico’s, voorkomt littekenvorming en behoudt de integriteit van de schildklier, terwijl het een langdurige effectiviteit biedt.
Prof. Dr. Özgür KILIÇKESMEZ
Interventieradiologie / Interventionele Neuroradiologie
Prof. Dr. Kılıçkesmez bezit het Turkse Radiologie Bekwaamheidscertificaat, het Turkse Interventieradiologie Bekwaamheidscertificaat, de Stroke Behandeling Certificering en het European Board of Interventional Radiology (EBIR). In zijn academische carrière won hij in 2008 de Siemens Radiologie Eerste Prijs.
Verschillen tussen Radiofrequentie en Microgolf
Beide zijn vergelijkbare gekoelde methoden die energie in warmte omzetten. De uiteinden van de gebruikte naalden geven tijdens de echografie thermische schade aan de nodulus, terwijl de energie in het normale weefsel wordt stopgezet. Anders dan bij radiofrequentie is er bij de microgolfmethode een aardingsplaat aanwezig.
Het verbrandingsproces met radiofrequentie duurt langer. Met microgolf wordt het verbrandingsproces in een kortere tijd uitgevoerd. Vooral bij noduli groter dan 2 cm maakt het kiezen van de microgolfmethode de procedure comfortabeler. De microgolfmethode is ongeveer 10–15% duurder dan radiofrequentie.
Indicaties voor MWA of RFA bij Goedaardige Schildkliernoduli
Radiofrequente ablatie is een voorkeursbehandeling in bepaalde gevallen van goedaardige schildkliernoduli. Deze behandeling wordt toegepast afhankelijk van verschillende factoren, zoals de grootte of de lokalisatie van de nodulus. De symptomen die de patiënt ervaart en cosmetische bezwaren spelen een belangrijke rol bij de vraag of de behandeling wordt uitgevoerd.
MWA of RFA wordt vooral geprefereerd bij de behandeling van symptomatische noduli, omdat deze symptomen het dagelijks leven van de patiënt nadelig kunnen beïnvloeden. De indicaties voor MWA of RFA bij symptomatische schildkliernoduli zijn:
- Pijn of ongemak afkomstig van de nodulus.
- Slikklachten, zoals dysfagie of het gevoel van een vreemd lichaam.
- Noduli met een zichtbare grootte die cosmetische bezorgdheid in de halsregio veroorzaken.
Deze behandelmethode varieert naargelang de grootte en de plaats van de nodulus. Bij patiënten met een kleine nekomtrek kunnen MWA of RFA eerder worden toegepast vanwege cosmetische redenen. Daarnaast bestaat er een directe relatie tussen de grootte van de nodulus en de ernst van de symptomen. Naarmate de ernst van de symptomen toeneemt, neemt ook de behoefte aan MWA of RFA toe.
Microwave- of radiofrequente ablatie is aangewezen volgens de volgende criteria:
- Aanhoudende groei bij grote noduli (2 cm en groter).
- Noduli zonder intense verkalking.
De toepasbaarheid van MWA of RFA wordt ook bepaald door de echografische kenmerken van de nodulus en de resultaten van de uitgevoerde biopsie. Bij noduli die eerder als goedaardig zijn bevestigd met een fijne-naaldaspiratiebiopsie of core-naaldbiopsie is herhaalde biopsie in het algemeen niet nodig. Deze behandelingsoptie moet worden gepland op basis van de locatie van de nodulus en de relatie tot de omliggende weefsels.
*Wij raden aan om alle velden in te vullen zodat wij zo goed mogelijk kunnen reageren.
Gebruik van MWA of RFA bij Recidiverende Schildklierkankers
Bij recidiverende schildklierkankers is microwave- of radiofrequente ablatie (MWA of RFA) een effectieve methode, vooral in situaties waarin chirurgische opties beperkt zijn. Deze methode kan worden gebruikt als alternatief voor chirurgie of met curatieve en palliatieve doeleinden.
De techniek werd voor het eerst toegepast bij acht patiënten in 2001. Deze toepassing is ondersteund door verschillende studies en twee meta-analyses. Uit recente onderzoeken blijkt dat MWA of RFA succesvolle resultaten oplevert bij patiënten die een operatie nodig hebben maar een hoog chirurgisch risico dragen.
De vastgestelde indicaties voor MWA of RFA zijn als volgt:
- Patiënten met een hoog operatierisico.
- Complicaties als gevolg van eerdere chirurgische ingrepen.
- Personen met slechte longfunctie of ernstige cardiovasculaire aandoeningen.
- Patiënten die vanwege hoge leeftijd niet geschikt zijn voor chirurgie.
MWA of RFA moet worden toegepast wanneer volledige radiologische ablatie van de tumor mogelijk is. Tegelijkertijd mag er geen metastase buiten de hals aanwezig zijn. Wanneer de behandeling met curatieve intentie wordt uitgevoerd, wordt deze aanbevolen bij gevallen waarin het aantal recidiverende tumoren minder dan drie of vier is en de grootste tumordiameter kleiner is dan 1,5–2 cm.
MWA of RFA kan ook worden gekozen om symptomen te verminderen en de levenskwaliteit te verbeteren. Deze methode kan recidiverende tumoren doorgaans succesvol onder controle houden, meestal zonder noemenswaardige complicaties.
MWA of RFA bij Primaire Schildklierkankers
Hoewel primaire schildklierkankers meestal chirurgisch worden behandeld, kan MWA of RFA in sommige gevallen als alternatieve methode worden beschouwd. Vooral bij patiënten die niet in aanmerking komen voor chirurgie is MWA of RFA een belangrijke optie geworden.
Proeven bij patiënten met papillair schildkliermicrocarcinoom hebben aangetoond dat MWA of RFA een effectieve lokale ablatie oplevert. De resultaten van deze studies tonen positieve bevindingen, zowel op korte termijn als na een follow-upperiode van vier jaar.
Thermische ablatiemethoden:
- Radiofrequente ablatie (RFA)
- Laserablatie (LA)
- Microwave-ablatie
Bij gevorderde schildklierkankers zijn RFA en LA gebruikt als palliatieve behandelingsmethoden. Bij anaplastische of gevorderde medullaire schildklierkankers hebben deze methoden compressieve symptomen bij sommige patiënten verminderd. Er bestaat echter geen consensus over de klinische effectiviteit van thermische ablatie bij anaplastische en medullaire kankers. Dit suggereert dat het effect van de methode bij deze kankertypen beperkt kan zijn.
Gebruik van MWA of RFA bij Folliculaire Neoplasieën
De benadering van microwave- of radiofrequente ablatie bij de behandeling van folliculaire neoplasieën heeft de laatste jaren veel aandacht gekregen. MWA of RFA wordt aanbevolen als een alternatieve optie, vooral bij patiënten die niet geschikt zijn voor chirurgische interventie.
Onderzoek heeft aangetoond dat MWA of RFA veilig en effectief is bij goedaardige schildkliernoduli. Wanneer het echter gaat om folliculaire neoplasieën, bestaan er beperkingen en aandachtspunten bij het gebruik:
- Grootte van de neoplasie: MWA of RFA is geschikt voor laesies kleiner dan 2 cm.
- Bethesda-classificatie: laesies met de classificatie Bethesda-3 of Bethesda-4 kunnen een risico inhouden.
Deze omstandigheden geven aan dat MWA of RFA potentiële risico’s heeft bij folliculaire neoplasieën en met voorzichtigheid moet worden toegepast, vooral in gevallen met een maligniteitsrisico. Verdere onderzoeken en klinische ervaring zullen de veiligheid en effectiviteit van deze behandelmethode bepalen. Daarom is een uitgebreide evaluatie vóór de behandeling verplicht. Het gebruik van MWA of RFA moet worden beoordeeld op basis van bepaalde criteria en de toestand van elke patiënt dient individueel te worden overwogen.
Vooronderzoeken voorafgaand aan MWA of RFA
Voordat de optie microwave- of radiofrequente ablatie wordt gekozen bij de behandeling van schildkliernoduli en recidiverende schildklierkankers, is een zorgvuldige evaluatie absoluut noodzakelijk. In dit proces zijn verschillende laboratorium- en beeldvormende onderzoeken nodig om de toestand van de patiënt nauwkeurig te bepalen. Allereerst wordt bij schildkliernoduli de structuur van de noduli en de omliggende anatomische structuren in detail beoordeeld met behulp van echografie (US). Tijdens dit onderzoek worden de volgende kenmerken geëvalueerd:
- Nodulusgrootte,
- Echogeniciteit,
- Percentage solide component,
- Interne vascularisatie,
Laboratoriumonderzoeken omvatten:
- Volledig bloedbeeld,
- Stollingstesten (bloedingstijd, protrombinetijd, geactiveerde partiële tromboplastinetijd),
- Schildklierfunctietesten (TSH, T3, fT4),
Bij recidiverende schildklierkanker moeten daarnaast:
- Serum-TSH,
- Thyreoglobuline (Tg),
- Anti-Tg-antilichaamniveaus
worden gemeten. Deze testen kunnen indirect wijzen op het succes van de MWA- of RFA-procedure. Op het vlak van beeldvorming kunnen CT- en MRI-onderzoeken van de hals worden gebruikt om de verspreiding van de noduli en bijkomende laesies vast te stellen. Deze evaluaties verduidelijken de toestand van de patiënt vóór de behandeling en leveren belangrijke gegevens voor de follow-up na MWA of RFA.
Gebruik van Anticoagulantia en Antiplatelet-Medicatie
Voorafgaand aan de MWA- of RFA-procedure moeten patiënten met een bloedingsrisico zorgvuldig worden beoordeeld. Patiënten die antistollingstherapie ondergaan, met name degenen die geneesmiddelen zoals aspirine en clopidogrel gebruiken, wordt geadviseerd deze medicatie gedurende een bepaalde periode vóór de procedure te staken. De stoptermijnen voor de betreffende geneesmiddelen zijn als volgt:
- Aspirine of clopidogrel: 5 dagen
- Warfarine: 3–5 dagen
- Heparine: 4–6 uur
De timing van het hervatten van de medicatie na de procedure moet als volgt worden aangepast:
- Heparine: 2–6 uur na MWA of RFA
- Warfarine: de nacht volgend op MWA of RFA
- Aspirine of clopidogrel: de dag na MWA of RFA
Artsen dienen het staken van anticoagulantia en antiplatelet-therapie te plannen op basis van de algemene gezondheidstoestand van de patiënt en de kenmerken van de procedure. In situaties waarin plaatjesaggregatieremmers worden gestaakt, moet een cardiologisch consult worden aangevraagd en moeten de voorkeuren van de patiënt worden meegewogen. Indien nodig kan worden overgeschakeld op heparine met een korte halfwaardetijd.
Technieken voor MWA of RFA bij Goedaardige Schildkliernoduli
Bij de behandeling van goedaardige schildkliernoduli bieden microwave- of radiofrequente ablatie een minimaal invasieve aanpak. Deze methode is vooral ideaal voor patiënten die niet geschikt zijn voor chirurgische ingrepen of geen operatie wensen.
Bij MWA- of RFA-procedures die onder lokale verdoving worden uitgevoerd, geniet perithyroïdale lidocaïne-injectie de voorkeur voor pijncontrole. Deze techniek geeft prioriteit aan het comfort van de patiënt. Tijdens de procedure wordt een voldoende hoeveelheid lidocaïne toegediend in de huid en de schildkliercapsule om pijn te verminderen. Daarnaast omvatten de technieken die tijdens MWA of RFA worden gebruikt:
- Trans-isthmische benadering: de RF-elektrode wordt via de schildklieristhmus gepositioneerd.
- Moving-shot-techniek: de elektrode wordt van het diepste deel van de nodulus naar het oppervlak toe teruggetrokken.
Deze technieken zorgen voor een effectieve en veilige behandeling tijdens de ablatie. Onlangs zijn vasculaire ablatie-technieken ontwikkeld als aanvulling op deze methode. Deze nieuwe benaderingen zijn gericht op het minimaliseren van marginale hergroei van noduli.
Tijdens de gehele procedure wordt de RF-elektrode in real-time onder echogeleide gevolgd, waardoor het risico op thermische schade wordt geminimaliseerd. Het ontbreken van algemene verdoving of sedatie maakt het mogelijk eventuele complicaties vroegtijdig op te merken en verhoogt de veiligheid van de patiënt tijdens de behandeling.
Techniekkeuze bij Recidiverende Kankers voor MWA of RFA
Bij de behandeling van recidiverende schildklierkankers heeft de MWA- of RFA-methode aan belang gewonnen, vooral vanwege de moeilijkheden die na chirurgie kunnen optreden. Bij deze techniek wordt een zorgvuldige procedure gevolgd, met nadruk op het behoud van de omliggende weefsels.
De keuze van de elektrodepunt wordt gemaakt op basis van de grootte en de plaats van de tumor. Kleinere elektrodepunten zijn ideaal voor tumoren in gevoelige gebieden. Met deze methode worden recidiverende kankertumoren veilig geableerd.
Standaardtechnieken zijn onder andere:
- Perilesionale lidocaïne-injectie
- Hydrodissectietechniek
- Moving-shot-techniek
De hydrodissectietechniek creëert een bufferzone tussen de tumor en vitale structuren, waardoor deze structuren tijdens de ablatie worden beschermd. Een 5% dextroseoplossing heeft de voorkeur als vloeistof omdat deze geen elektrische geleiding toelaat. Koude dextrose wordt continu geïnjecteerd, waardoor thermische verspreiding wordt voorkomen. Elke techniek wordt zorgvuldig gekozen op basis van de tumorlocatie en de omliggende risico’s, waardoor het risico op complicaties na de ablatie wordt verminderd.
Klinische Follow-up na MWA of RFA
In de periode na MWA of RFA omvat het aanbevolen follow-uptraject voor het beheer van niet-functionerende goedaardige schildkliernoduli de volgende stappen. Allereerst moet direct na de nodulusablatie de volledige nodulus tijdelijk hyperechoïsch lijken bij echografie.
Vervolgens dienen grijs-schaal- en kleur-Doppler-echografie te worden gebruikt om te beoordelen of de ablatie is voltooid. Deze twee methoden zijn belangrijk om vast te stellen of het resterende nodulusweefsel nog gevasculariseerd is. Als vitale delen van de nodulus worden vastgesteld, kan extra ablatie nodig zijn wegens het risico op hergroei.
Bij de evaluaties na MWA of RFA wordt rekening gehouden met de volgende aspecten:
- Symptoomscore gerelateerd aan de nodulus: klachten zoals nekpijn, dysfagie, vreemd-lichaamsgevoel, ongemak en hoest worden zowel door de patiënt als door de arts beoordeeld.
- Cosmetische score: veranderingen in het uiterlijk van de patiënt worden door de arts vastgelegd.
Ten slotte wordt het percentage volumevermindering berekend als de verhouding tussen het verschil van het initiële en het eindvolume en het initiële volume. Deze berekening dient als objectieve indicator voor de effectiviteit van MWA of RFA.
Follow-up na AFTN- (Toxische Nodulus) Behandeling met MWA of RFA
Na de behandeling van autonoom functionerende schildkliernoduli (AFTN) met MWA of RFA is een gedetailleerd follow-upprogramma noodzakelijk om het succes van de ingreep te beoordelen. De monitoring vereist een aanpak die op de toestand van de patiënt is afgestemd. Allereerst moeten bij elke controle na de procedure zorgvuldig schildklierfunctietesten worden uitgevoerd. Deze testen omvatten metingen van TSH, T3 en fT4. Daarnaast moeten schildklierantilichaamniveaus worden bepaald:
- Anti-TPOAb- en anti-TGAb-niveaus, die indicatoren zijn van veranderingen in de schildklierfunctie.
- Afhankelijk van de hormonale veranderingen kan de dosis van antithyreoïdale medicatie worden aangepast. Dit wordt in drie categorieën beoordeeld:
- Remissie: thyreotoxicose die verdwijnt na het stoppen van antithyreoïdale medicatie
- Verbetering: thyreotoxicose met een verlaagde medicatiedosering
- Geen respons: geen verandering in medicatiedosis
Beeldvormende methoden zijn eveneens cruciaal. Bij elke controle dient een echografie (US) te worden uitgevoerd en moeten veranderingen in de grootte, het volume, de intranodulaire vascularisatie en de echogeniciteit van de nodulus worden geëvalueerd. Daarnaast is schildklierscintigrafie nuttig om schildkliernoduli te classificeren:
- Type 1: warme nodulus
- Type 2: nodulusopname vergelijkbaar met extrathyroïdaal weefsel
- Type 3: koude nodulus of niet-zichtbare nodulus
Als de schildklierfunctie of de symptomen niet volledig verdwijnen, moeten herhaalde MWA- of RFA-behandelingen of alternatieve therapieën worden overwogen. Het behandeltraject moet zorgvuldig worden aangepast aan de respons van de patiënt.
Follow-up van Cervicale Recidieven van Schildklierkanker
Na MWA of RFA worden specifieke protocollen toegepast om recidieven van cervicale schildklierkanker te monitoren. Deze protocollen omvatten klinische, laboratorium- en beeldvormende technieken om de toestand van de patiënt zo goed mogelijk te beoordelen. Ten eerste worden het tumorvolume, de maximale diameter en de vascularisatie met echografie geëvalueerd. Daarnaast wordt onderzocht of er nieuwe metastatische tumoren aanwezig zijn.
- Tumorvolume en maximale diameter
- Vascularisatie
- Aanwezigheid van nieuwe metastatische tumoren
Bij de laboratoriumonderzoeken zijn serum-Tg-niveau en anti-Tg-antilichaammetingen belangrijk. Deze metingen geven de effectiviteit van de ablatie en een mogelijke immuunrespons aan.
- Serum-Tg-niveau
- Anti-Tg-antilichaam
Op het gebied van beeldvorming wordt een CT-scan met contrast aanbevolen. Hiermee wordt vastgesteld of er nog vitaal resttumorweefsel of nieuwe tumorontwikkeling aanwezig is. Als bij echografie of CT recidief wordt vastgesteld, kunnen aanvullende ablatieve behandelingen worden gepland. Na een geslaagde ablatie nemen de contrastopname en de vascularisatie van de tumor af of verdwijnen volledig. Deze processen zijn van cruciaal belang om de behandelresultaten te optimaliseren.
Follow-upprotocol bij Primaire Schildklierkanker
De follow-upprocessen na MWA of RFA bij de behandeling van primaire schildklierkanker hebben een belangrijke impact op de gezondheid van de patiënt. Een prospectieve studie heeft de tijdslijn voor follow-up na MWA of RFA beschreven:
- Eerste maand,
- Derde maand,
- Zesde maand,
- Twaalfde maand.
Op deze tijdstippen wordt de toestand van de patiënt beoordeeld met echografie en contrast-versterkte echografie. Het uitvoeren van een core-naaldbiopsie (CNB) in de derde maand is van cruciaal belang om de effectiviteit van de procedure te beoordelen. De bevindingen ondersteunen dat echografische controles jaarlijks moeten worden voortgezet na de ingreep. Daarnaast moet een zorgvuldige evaluatie worden uitgevoerd om eventuele nieuwe pathologische veranderingen in de schildklier en de omliggende lymfeklieren op te sporen:
- Metachrone ontwikkeling van PTC,
- Nieuwe lymfekliermetastasen.
Deze situaties kunnen in detail worden onderzocht met behulp van CT. Als de laesies na MWA of RFA niet groeien of van grootte veranderen, wordt aanbevolen deze laesies verder te beoordelen met CNB of FNA. Deze protocollen zijn essentieel om een optimale zorg voor de gezondheid van de patiënten te waarborgen.
Geschiktheid van Goedaardige Schildkliernoduli voor MWA of RFA
Microwave- of radiofrequente ablatie (RFA) wordt aanbevolen als een effectieve behandelmethode, met name bij bepaalde typen goedaardige schildkliernoduli. De geschiktheid voor behandeling wordt bepaald door de structurele kenmerken van de nodulus.
MWA of RFA wordt beschouwd als eerstelijnsbehandeling bij solide en overwegend solide schildkliernoduli. Deze noduli zijn doorgaans niet-functioneel en de behandelresultaten zijn zeer goed. De effectiviteit van MWA of RFA wordt gemeten aan de hand van verbeteringen in het nodulusvolume en in symptoom- en cosmetische scores.
Daarnaast wordt MWA of RFA aanbevolen bij:
- Cystische noduli met een solide component,
- Volledig solide schildkliernoduli,
- Niet-functionerende schildkliernoduli.
De samenstelling van de nodulus en de geschiktheid voor behandeling worden geclassificeerd volgens de volgende kenmerken:
- Cystische noduli: MWA of RFA wordt aanbevolen als alternatieve behandeling wanneer ethanolablatie (EA) de symptomen niet verhelpt of in recidiefgevallen. Een groot cystisch component suggereert dat EA mogelijk geschikter is.
- Overwegend cystische schildkliernoduli: bij deze noduli varieert het cystische component tussen 50–90%. EA wordt aanbevolen als eerstelijnsbehandeling, maar MWA of RFA kan worden voorgesteld in geval van recidief of wanneer de symptomen niet volledig verdwijnen.
- Solide noduli: MWA of RFA is een effectieve eerstelijnsbehandeling voor dit nodulustype. Er wordt een succesvolle volumevermindering bereikt en er zijn doorgaans weinig behandelsessies nodig.
Voldoendeheid van een MWA- of RFA-Behandeling in Eén Sessie
Microwave- of radiofrequente ablatie voor schildkliernoduli levert bij veel patiënten succesvolle resultaten op. In sommige gevallen kan één sessie echter onvoldoende zijn. Vooral bij grote noduli of wanneer de symptomen niet volledig verdwijnen, kunnen aanvullende behandelsessies nodig zijn. Langdurige follow-up heeft aangetoond dat bij nodulusvolumes groter dan 20 mL één sessie in het algemeen niet voldoende is.
De belangrijkste indicaties om aanvullende behandeling aan te bevelen zijn:
- Onvolledige verlichting van de symptomen na de behandeling,
- Een volumevermindering (VRR) van minder dan 50%,
- Hergroei van de tumor.
Hoewel er nog onzekerheden zijn met betrekking tot het tijdstip en de noodzaak van aanvullende behandeling, wordt zorgvuldige follow-up na ablatie aanbevolen. Het monitoren van de groei van de vitale delen van de nodulus kan cruciaal zijn om te bepalen of de patiënt verdere behandeling nodig heeft.
Effectiviteit van MWA of RFA bij OTN-Behandeling
Microwave- of radiofrequente ablatie is een belangrijke niet-chirurgische methode die wordt gebruikt bij de behandeling van OTN. Deze techniek zorgt voor een significante volumevermindering van schildkliernoduli. De effecten van MWA of RFA zijn uitgebreid onderzocht en de resultaten tonen het succes van de behandeling aan.
- Nodulusvolume: na MWA of RFA werden volumeverminderingen bereikt van 36,4–51% na 1 maand, 69–74,5% na 6 maanden en 75% na 12 maanden.
- Nekongemak en cosmetische problemen: naast volumevermindering werden verbeteringen in nekongemak en uiterlijk waargenomen.
De impact van MWA of RFA op de schildklierfunctie is eveneens opvallend. Na de behandeling werd het gebruik van antithyreoïdale medicatie bij de meeste patiënten verminderd of stopgezet. Bij het merendeel van de patiënten normaliseerden de serum-TSH-waarden na de procedure.
- Gebruik van antithyreoïdale medicatie: na de behandeling stopte 21,7–50% van de patiënten met de medicatie.
- Serum-TSH-niveaus: na de procedure bereikten 55,6–81,8% van de patiënten normale TSH-waarden.
Deze gegevens tonen aan dat MWA of RFA een effectieve niet-chirurgische alternatieve behandeling is bij de aanpak van OTN. De patiënttevredenheid is hoog en de gerapporteerde complicatieratio’s zijn laag. Samengevat komt MWA of RFA naar voren als een veilige en effectieve methode om schildkliernoduli en thyreotoxische symptomen te controleren.
De Rol van MWA of RFA bij Recidiverende Schildklierkanker
Bij de behandeling van recidiverende schildklierkanker heeft radiofrequente ablatie als niet-chirurgische methode aan belang gewonnen. Lopende studies hebben het potentieel van MWA of RFA op dit gebied aangetoond.
Twee meta-analyses hebben laten zien dat MWA of RFA het tumorvolume en de serum-Tg-waarden bij lokale recidieven aanzienlijk vermindert. In één studie verdween een groot deel van de tumoren volledig na MWA of RFA. De bevindingen uit deze studies zijn als volgt:
- Tumorvolumevermindering: 50,9–98,4%
- Volledig verdwijnen: 68,8%
- Recidiefpercentage in het behandelde gebied: 0%
MWA of RFA biedt hogere succespercentages wanneer de tumorgrootte en het aantal tumoren beperkt zijn. Onderzoek van Kim en collega’s heeft aangetoond dat de langetermijnresultaten van recidiverende tumoren die met MWA of RFA zijn behandeld, gelijkwaardig zijn aan die van chirurgie. Daarnaast liet de analyse zien dat MWA of RFA minder behandelsessies vereiste dan alternatieve therapieën en dat de recidiefpercentages laag waren. Relevante bevindingen zijn:
- Aantal behandelde tumoren: tot drie per patiënt
- Tumordiameter: kleiner dan 2 cm
- Lange-termijnrecidiefpercentages: geen verschil tussen MWA of RFA en chirurgie
Bovendien ervoer in één studie meer dan de helft van de patiënten die MWA of RFA ondergingen binnen zes maanden na de behandeling een verbetering van de symptomen. In technisch uitdagende gevallen kan het falingspercentage van MWA of RFA echter toenemen. Dergelijke gevallen hangen in het algemeen samen met complicaties zoals ernstige verkalking of de nabijheid van de tumor tot grote vaten. In deze situaties kunnen herhaalde MWA- of RFA-sessies nodig zijn.
Effecten van MWA of RFA bij Primaire Schildklierkanker
Microwave- of radiofrequente ablatie heeft veelbelovende resultaten laten zien bij de behandeling van primaire schildklierkanker. Een prospectieve studie toonde aan dat deze behandeling op korte termijn aanzienlijke volumevermindering bewerkstelligt:
- 53% volumevermindering in de eerste maand,
- 81% in de derde maand,
- 92% in de zesde maand,
- 96% in de twaalfde maand,
- 100% in de achttiende maand.
De langetermijnresultaten zijn eveneens succesvol: na vier jaar werd een gemiddelde volumevermindering van 98,5% gerapporteerd. In deze periode werden geen lokale tumorrecidieven of metastatische laesies waargenomen.
Toch wijzen kleine kankers die na chirurgie worden ontdekt en microscopische metastasen erop dat de capaciteit van MWA of RFA om regionale ziekte onder controle te houden, beperkt kan zijn. Deze bevindingen suggereren dat, hoewel MWA of RFA in sommige gevallen effectief kan zijn, er meer onderzoek nodig is over de reikwijdte van de behandeling.
Veiligheid en Bijwerkingen van MWA of RFA
Deze procedure levert effectieve resultaten op bij zowel goedaardige noduli als recidiverende schildklierkankers. Wanneer ze door ervaren behandelaars wordt uitgevoerd, is MWA of RFA veilig en goed te verdragen, met lage complicatieratio’s.
De complicaties die tijdens en na de procedure worden gezien, zijn over het algemeen mild en beheersbaar. In dit kader is het veiligheids- en tolerabiliteitsprofiel van MWA of RFA onderverdeeld in de volgende categorieën:
Grote complicaties:
- Beschadiging van de nervus laryngeus recurrens
- Beschadiging van de nervus vagus
- Syndroom van Horner
- Beschadiging van de nervus accessorius spinalis
- Beschadiging van de plexus brachialis
- Ruptuur van de nodulus
- Thermische beschadiging van de slokdarm door de schildklier
Kleine complicaties:
- Hematoom
- Misselijkheid
- Huidverbranding
- Voorbijgaande thyreotoxicose
- Lidocaïnetoxiciteit
- Hypertensie
- Pijn
Complicaties worden zelden ernstig en worden meestal opgelost met compressie of eenvoudige behandelingen. Stemveranderingen zijn de meest voorkomende grote complicatie; deze toestand is echter niet permanent en in het algemeen voorbijgaand.
Om het risico op stemveranderingen te verminderen, worden de trans-isthmische benadering en de moving-shot-techniek gebruikt. Tijdens de procedure moet bijzondere aandacht worden besteed aan de anatomische variaties van de nervus vagus en de nervus laryngeus recurrens. Om zenuwbeschadiging te voorkomen, is een zorgvuldige procedure onder echogeleide essentieel.
Ruptuur van de schildkliernodulus uit zich in plotselinge zwelling en pijn in de hals na de procedure. Deze situatie wordt in het algemeen conservatief behandeld; wanneer een abces ontstaat, kan echter een chirurgische ingreep noodzakelijk zijn.
De behandeling van hematomen gebeurt met eenvoudige compressie en de meeste lossen spontaan op binnen enkele weken. Tijdens het inbrengen van de elektrode worden de schildklierslagaders zorgvuldig onderzocht met Doppler-echografie, waardoor het risico op belangrijke bloedingen wordt geminimaliseerd.
Hypothyreoïdie na MWA of RFA komt zelden voor en treedt in het algemeen op bij patiënten met bestaande schildklierfunctiestoornissen of verhoogde anti-TPOAb-niveaus. Voorbijgaande hyperthyreoïdie kan als gevolg van de behandeling worden waargenomen; deze toestand is meestal asymptomatisch en normaliseert binnen enkele weken. Pijn tijdens MWA of RFA is de meest voorkomende kleine complicatie en wordt in de regel behandeld met passende aanpassingen tijdens de procedure.
Samengevat wordt MWA of RFA beschouwd als een veilige en goed te verdragen behandelmethode voor schildkliernoduli. De lage complicatieratio’s en de effectieve behandelstrategieën maken deze procedure tot een belangrijke optie in de behandeling van schildkliernoduli.
Prijzen van Schildklierablatie 2026
De kosten van een schildklierablatiebehandeling zijn afhankelijk van verschillende factoren. Allereerst is het type behandeling een belangrijke factor die de kosten beïnvloedt. Daarnaast speelt de locatie van het gekozen ziekenhuis of de kliniek een rol bij de prijsbepaling. Ook de ervaring en het expertiseniveau van de arts kunnen bepalend zijn voor het tarief. In privéziekenhuizen liggen de kosten van deze behandeling over het algemeen hoger. Concluderend variëren de prijzen van schildklierablatie per ziekenhuis en afhankelijk van de toegepaste behandelmethode (RF / microgolf).
Veelgestelde Vragen
Worden toxische noduli geableerd?
Ja, ablatiebehandeling kan worden toegepast op toxische noduli. Zelfs als er meerdere noduli aanwezig zijn, doet dit geen afbreuk aan de effectiviteit van de behandeling. Vooral bij hyperthyreoïdie is het doel de noduli in de schildklier die overtollige hormonen produceren te verkleinen. Deze methode kan worden beschouwd als een alternatief voor medicamenteuze behandeling of chirurgie. De algemene gezondheidstoestand van de patiënt en de kenmerken van de noduli behoren tot de bepalende factoren bij de behandelplanning. Daarom kan laserablatie door de arts worden aanbevolen op basis van de toestand van de patiënt.
Wordt de patiënt onder narcose gebracht tijdens ablatie?
De patiënt wordt niet onder volledige narcose gebracht tijdens ablatie; als er een chirurgische ingreep wordt verricht, kan de patiënt wel onder narcose worden gebracht. In niet-chirurgische gevallen volstaan sederende medicamenten. Of de patiënt onder narcose gaat, hangt dus af van de aard van de procedure.
Is ablatie blijvend?
Ja, het geableerde weefsel blijft als dood weefsel in verkleinde vorm aanwezig. In ongeveer 5% van de gevallen kan hergroei optreden, maar deze bereikt nooit de oorspronkelijke grootte.
Aanvullende Bronnen en Documenten
Prof. Dr. Özgür Kılıçkesmez is een van de toonaangevende specialisten in interventieradiologie en neuroradiologie in Turkije, met een focus op minimaal invasieve endovasculaire behandelingen. Zijn belangrijkste expertisegebieden omvatten aneurysma- en beroertebehandelingen, embolisatieprocedures, niet-chirurgische behandelingen van schildklier- en bijschildklieraandoeningen, interventionele oncologie en perifere vaatingrepen. Hij is momenteel hoofd van de afdeling Interventieradiologie en Neuroradiologie van het Istanbul Memorial Göztepe Hospital.
Prof. Dr. Kılıçkesmez studeerde in 1997 af aan de Faculteit Geneeskunde van de Universiteit van Istanbul – Cerrahpaşa en volgde tussen 2012 en 2013 een gevorderde opleiding in interventieradiologie en oncologie als Clinical Fellow bij Guy’s & St Thomas’ Hospital en King’s College Hospital in Londen. In 2020 behaalde hij de titel van professor en werd hij in hetzelfde jaar de Oprichter en Interventieradioloog van het SBÜ Çam en Sakura City Hospital. Hij bezit ook de EBIR-certificering (European Board of Interventional Radiology).
Prof. Dr. Kılıçkesmez heeft 94 internationale en 40 nationale publicaties en meer dan 2500 citaties. Hij is peer reviewer voor prestigieuze tijdschriften zoals het American Journal of Roentgenology (AJR) en Diagnostic & Interventional Radiology. Dankzij zijn klinische en academische expertise wordt hij nationaal en internationaal erkend als autoriteit op het gebied van beroertebehandeling, hersenaneurysma’s, embolisatie, tumorablatie en minimaal invasieve behandelingen van schildklier- en bijschildklieraandoeningen.
Vaka Örnekleri